Vòng vây cứ điểm Điện Biên Phủ ngày càng siết chặt cả trên mặt đất và trên không. Đại đội 817 (trung đoàn pháo cao xạ 367) đã cùng các đại đội khác nhích vào sau dãy đồi C1. Phần thắng đã nắm chắc trong tay. Tin vui chiến thắng dồn dập của bộ binh, pháo binh tràn vào các trận địa pháo từng ngày, từng giờ. Các đại đội bạn trong cùng tiểu đoàn 383 (trung đoàn 367) đã lập thành tích bắn rơi nhiều máy bay địch. Chỉ còn duy nhất đại đội 817, đơn vị được phong danh hiệu “Đại đội 2000” là chưa bắn được máy bay nào của địch. “Đại đội 2000” không phải là danh hiệudo trên đặt cho mà chính những người trong đơn vị tự đặt bởi họ đã bắn tới 2000 viên đạn mà chưa hạ được chiếc máy bay vận tải Đa-cô-ta thả dù tiếp tế cho quân Pháp tại Điện Biên Phủ. Đó là một “kỷ lục” đầy xót xa.

Trước thực trạng này, nhiều cán bộ, pháo thủ 817 đã họp bàn, rút kinh nghiệm tìm nguyên nhân nhiều trận bắn không trúng máy bay. Đại đội trưởng Trần Thọ Vệ cùng trung đội trưởng chỉ huy Trần Hùng nhiều lần đích thân tới tận điểm hình chiếu của đường bay trực tiếp nghiên cứu, quan sát vết đạn do đơn vị mình bắn xem thực tế sai lệch, cao thấp, phải trái ra sao. Chính trị viên Phạm Hồng Liên thì gần gũi động viên tư tưởng cho các chiến sĩ, pháo thủ để họ vừng tin vào chính mình. Tất cả cùng cố gắng tìm, rút kinh nghiệm với mục đích cuối cùng giành thắng lợi trong trận đánh sắp tới.

Trong khi đó, hoà chung không khí chiến thắng với các đơn vị bạn trong đội hình quân binh chủng hợp thành, các đại đội khác trong tiểu đoàn 383 liên tục bắn rơi máy bay địch, kể cả loại B26 hiện đại, làm cho các chiến sĩ của 817 càng bồn chồn. Vòng vây của quân ta ngày càng siết chặt thắng lợi của quân ta trên toàn chiến trường đang đến nhanh. Câu hỏi đặt ra cấp thiết đối với các cán bộ chiến sĩ đại đội 817 là: sẽ ghi vào sổ vàng thành tích của toàn dân và toàn quân ta thế nào đây?

Ăn mừng trên xác máy bay Pháp bị bắn rơi ở Mường Thanh. Ảnh tư liệu

Trong giai đoạn cuối cùng của chiến dịch, máy bay địch đã làm nhiều thủ thuật tránh hoả lực của ta, khi vận tải thả dù tiếp tế ngày càng bay cao hơn so với tầm với của pháo cao xạ. Bên cạnh đó, chúng chọn đường bay hiểm hóc, nhanh chóng thả dù tiếp tế rồi vội vàng chuồn thẳng. Loại khu trục thì đánh phá vùng bay cao hơn, bổ nhào ngắn hơn…

Buổi sáng hôm ấy, sương mù đang tan, những chùm nắng đầu hè trải dần trên những lớp núi đầy dấu vết bom đạn. Các chiến sĩ của đại đội 817 cẩn thận lau chùi từng viên đạn, từng bộ phận kính ngắm, kiểm tra đường châm kích, lấy lại thăng bằng cho pháo… Thậm chí khi có lệnh nghỉ tập mà nhiều chiến sĩ vẫn không rời mâm pháo. Tất cả đều dồn sức lực, trí tuệ và cả quyết tâm lập công cho trận chiến đấu.

Khoảng 8 giờ 30 phút ngày 7-5-1954, tiểu đoàn chuyển cấp, đài trinh sát xa thông báo nhiều tiếng máy bay khu trục từ Pú Hồng Mèo dội tới. Các đại đội phát hiện 4 máy bay theo đội hình bậc thang lao tới cự ly 6000 thì chuyển thành hàng dọc. Chiếc đi đầu ngóc lên và bổ nhào vào trận địa 817. Ngay lập tức, tiếng điểm xạ của pháo ta vút lên trên và mọi người nhìn thấy chiếc đi đầu bốc cháy lao xuống đất. Chiếc thứ 2, thứ 3 cùng bổ nhào góc đó và lao vào trận địa. Hai loạt điểm xạ tiếp theo. Máy bay địch mất hút sau những dãy núi cao. Thấy nguy cơ bị tiêu diệt, chiếc thứ 4 ngóc đầu lên tăng tốc chạy trốn khỏi vùng hoả lực; nó đang bay tạt sau dãy Hồng Cúm thì loạt đạn của cao xạ pháo đã bùng lên chùm gọn.

Trực chỉ huy đại đội 817 báo cáo: trận địa an toàn và kết quả hai chiếc bị bắn rơi, một chiếc bị cắm đầu xuống đất nổ tung cách trận địa của đơn vị 600m, một chiếc đang bốc cháy bên cánh rừng cách trận địa 2.000m. Tin vui nhanh chóng được truyền tới toàn binh chủng tại Điện Biên Phủ. Đại đội trưởng và chính trị viên Đại đội 817 vinh dự được thay mặt anh em nhận sự biểu dương của Bộ chỉ huy ngay tại Sở chỉ huy phòng không mặt trận.

Hai chiếc máy bay F4U bị đại đội 817 bắn rơi đã khóa sổ số máy bay Pháp bị bắn rơi tại Điện Biên Phủ, cũng là khi có thông báo quân ta bắt sống tướng Đờ-cát. Những người lính pháo cao xạ đại đội 817 như muốn vỡ tung vì sung sướng với chiến công khóa sổ vẻ vang.

Theo Báo Quân đội Nhân dân