Khi chúa Trịnh băng hà, bà chúa nắm quyền. Bà chúa nhìn thấy ngai vàng được chạm trổ khá đẹp liền ra lệnh giải thoát chàng trai ra khỏi ngục tối và ra lệnh: "Ngươi phải tạo ra một bức tượng Phật bà bằng chính cái tâm con người, Phật bà phải nhìn được trăm nẻo khổ đau hay gian ác trên thế gian để cứu giúp những khổ đau đó hay trừng trị những kẻ ác trên thế gian". Khi nghe bà Chúa phán như vậy, chàng trai lấy làm khó hiểu và trả lời bà rằng: "Thưa, tất cả những vật hạ thần nhìn thấy được thì sẽ chạm trổ được nhưng hạ thần không thể chạm đúng theo ý muốn của bà Chúa vì hạ thần không thể thấy được". Nghe tới đây, bà Chúa tức giận và phán: "Ngươi không làm được thì ta sẽ bắt ngươi phải làm cho bằng được".

Và một lần nữa, chàng trai lại bị sống trong sự tù đày nghiêm ngặt của các vệ binh nhưng lần này còn khắc nghiệt hơn lần trước gấp nhiều lần. Xung quanh căn nhà là hàng trăm vị Tăng đọc kinh gõ mõ suốt ngày đêm và tới mỗi bữa ăn là món cơm chay của nhà chùa. Đây quả thật là một điều khủng khiếp đối với một chàng trai trẻ.

Sau một thời gian sống với kinh kệ và đồ chay, mắt thì mờ đi, tai thì ù, vì phải nghe gõ mõ tụng kinh, chàng trai cảm thấy không thể chịu nổi nữa và suy nghĩ: nếu không làm cho nhanh thì sẽ không thể thoát khỏi sự tù hãm này. Thế là, căn nhà với hàng trăm ngọn nến thắp suốt ngày đêm cùng những khối gỗ được chuyển vào liên tục, chàng trai làm miệt mài không biết mệt mỏi. Ba năm sau, vào một ngày bà Chúa đi kiểm tra công việc của chàng trai. Khi tới gần ngôi nhà mọi người nhìn thấy một luồng sáng phát ra từ bên trong. Bức tượng từ tâm đã hoàn thành. Khi nhìn thấy bức tượng Phật bà với một đầu bốn mặt nghìn tay và trên mỗi bàn tay là một con mắt, mọi người thực sự sửng sốt.

Vì người đời không hiểu được ý nghĩa tâm linh của pho tượng nên ông tổ Nghệ thất vọng và bỏ đi. Do lâu ngày không tiếp xúc với ánh sáng mặt trời, ông tổ Nghệ cứ bước đi từng bước chân nặng nề, khi đến một khúc sông bất ngờ ông trượt chân té xuống dòng suối phía trước. Trước khi bị dòng nước cuốn đi, ông đã nói rằng: "Ta đã tạo ra một tượng Phật bà với hàng ngàn cánh tay và con mắt nhưng tại sao không có con mắt nào nhìn thấy ta rớt xuống nước, không có cánh tay nào kéo ta lên".

Trong khi bà Chúa tức giận ra lệnh truy tìm bắt giam ông tổ, một vị trung thần đã thưa rằng: "Người làm ra bức tượng Phật với nghìn tay nghìn mắt chắc chắn phải có ý nghĩa sâu sắc ẩn chứa trong đó". Bà Chúa nghe hợp lý, cho gọi ông tổ lên để trình bày nhưng ông đã lặng lẽ ra đi từ lâu rồi.

Sau này, mọi người cũng dần hiểu được ý nghĩa thực sự cũng như cái tâm của ông tổ Nghệ đặt vào bức tượng đó. Cũng từ đó mà cái tên Nguyễn Công Nghệ đã đi vào lịch sử của nghề mộc và ông cũng chính là ông tổ của nghề mà mọi người ai ai cũng kính trọng và luôn tưởng nhớ. Vào ngày 20 tháng 12 âm lịch hàng năm, những người làm nghề mộc đều dâng lên ông nén hương tưởng nhớ cũng như để ông ấm lòng hơn với sự phát triển ngày càng tốt đẹp của nghề mộc sau này.